De Gelderlander 13 november. Artikel voorafgaande aan onze concerten van 18 november 2018

artikel DG 06 13 2018

De Gelderlander 6 maart. Artikel voorafgaande aan onze concerten van 9, 10 en 11 maart 2018

artikel DG 06 02 2018

Regio Bode 5 december 2017

Artikel RB 05 12 2017

Reacties op ons concert van 26 november 2017

Liebe Frau Roelofsen,
herzlich gratulieren wir Ihnen allen vom Chor und Herrn Schets sowie allen anderen Mitwirkenden zu dem wunderschönen Konzert.
Wir haben uns sehr gefreut, dass wir das Konzert auf dem hervorragenden Platz, den Sie uns ausgesucht haben, so eindrucksvoll erleben durften.
Auch zu dem beeindruckenden frisch renovierten Konzerthaus beglückwünschen wir Sie und wünschen Ihrem Chor noch viele schöne Auftritte dort.
Leider haben wir Sie nicht persönlich begrüßen können, sondern nur herzlich an Sie gedacht.
Freundlich grüßen nach Arnhem
Elke Otto-Sanio und Gerhard Otto

Een foto van onze uitvoering 26 november 2017 in de nieuwe Parkaal van Musis Arnhem. (Foto: René Knoop)
Foto NJ 2017 concert

NRC 27 april. Artikel Over de nieuwe zaal in Musis Arnhem

Artikel nrc.next 2017 04 27

NRC 23 maart. Artikel voorafgaande aan de Matthäus Passion op 8 en 9 april 2017

Artikel NRC 23 03 2017 1

De Gelderlander 23 maart. Twee artikelen voorafgaande aan de concerten Mattheus junior op 24, 25, 26 maart 2017 en de Matthäus Passion op 8 en 9 april 2017

Artikel DG 23 03 2017

Artikel DG 23 03 2017 2 1

De Gelderlander 27 januari. Artikel voorafgaande aan ons concert van 30 januari 2017

Artikel DG 27 01 2017

Reacties op ons concert van 11 december 2016

Vanmiddag heb ik met mijn 89-jarige vader genoten van uw uitvoering van the Messiah. Prachtig!
M. van Dasselaar

Wederom hebben we genoten van een prachtige uitvoering The Messiah Wat een organisatie in die kerk alle lof voor al diegenen die zich zo hebben ingespannen!
Ook Joop Schets, ik hoop dat je dit nog aantal jaren met plezier mag doen. We hopen er dan ook bij te zijn. Gr. Gerard – Bertie vd Geijn- Hopman

Ps Wat klonk het koor en solisten glashelder! En goede dictie! 

Bertie v. d. Geijn

De Gelderlander 8 december. Artikel voorafgaande aan ons concert van 11 december 2016

Artikel DG 08 12 2016

Reacties op ons concert van 19 en 20 maart 2016

Kan zeggen dat we altijd genieten van jullie uitvoering !! zelfs de uitvoering vanuit het concertgebouw Amsterdam kon NIET tippen aan jullie uitvoering samen met het Het Gelders Orkest orkest !! we hebben zaterdag avond genoten !!
Jan van Dalen

Het was weer prachtig! Komm süßes kreuz met stip op 1 voor mij dit jaar. Het koor: Ich will hier bei dir stehen ook bijzonder mooi uitgevoerd en de rest natuurlijk ook.
Liesbeth van Silfhout

Geweldig! Hartelijk dank Toonkunst Arnhem voor een fantastische ervaring en nú al een geweldige herinnering. Een tweetal Super – uitvoeringen. Publiek ‘vrat’ het. Vooral vanmiddag geweldig genoten!! DANK,
Peter Vos. (Evangelist. red.)

Zaterdagavond genoten van jullie mooie uitvoering, de tijd vloog om. Mijn onbekende buurvrouw luisterde voor het eerst naar de MP live, en was zo geraakt dat ze mij verzekerde volgend jaar weer te gaan. Toonkunst Arnhem heeft er dus weer een fan bij! Nu op naar de Messiah (11 december), een vrolijk barokspectakel. Veel succes en plezier!
Frits ’t Hart

Beste Joop Schets en koorleden,
Allereerst hartelijk bedankt voor de fijne ontvangst van onze zoon Lieven bij de concerten van de Mattheus afgelopen weekend met het Gelders Orkest. Ik ben violiste in het orkest en heb het erg bijzonder gevonden om met mijn zoon voor het eerst samen concerten te geven. Dankzij u is dat werkelijkheid geworden. Lieven heeft in het document een verslag geschreven van zijn ervaringen.
Nogmaals bedankt met vriendelijke groeten,
Melanie Jansen-Eijsackers

Verslag over de concerten met het Toonkunstkoor en het Sacramentskoor.
Hallo, ik ben Lieven Eijsackers. Ik heb mee mogen zingen met de het jongenskoor uit breda bij de concertuitvoeringen van de Matteüs Passion samen met het Toonkunstkoor en het Gelders Orkest.
Ik vond het heel leuk bij de Matteüs Passion. Ik vond het leuk om tussendoor lekker te luisteren naar de Matteüs Passion en om de koralen mee te zingen. Ik vond de jongens ook heel aardig. Het was best bijzonder om mee te mogen zingen. En ik vond het leuk om met mama op het podium te staan. De dirigent was heel lief. Ik zing iedere week bij koorschool Velp samen met David mijn vriend. De mama van David speelde ook in het orkest. En Johann Sebastiaan Bach is mijn lievelingscomponist omdat hij heel goed kan componeren en ik vind zijn muziekstukken heel mooi. En dan word ik blij. Dat was het verslag van
Lieven.

Lieve mensen,
Wat was het weer een beleving om op Palmzondag de Matthäus Passion bij jullie in Musus Sacrum te kunnen en mogen meemaken. Zelf zingen is fijn en mooi, maar dan het werk beluisteren en intens meebeleven is een geschenk. Ik dank jullie!
Ans Tesselaar
Bachkoor Apeldoorn

Dag mevrouw Ina , omdat ik altijd mail als ik “wat moet “ nu even een berichtje,dat ik gisteren enorm genoten heb en vind dat jullie allemaal boven jezelf zijn uitgestegen !!!!! Het was een fantastische middag, waarvoor heel veel dank !! Lieve groet ,
Ada Mosterd.

Wij hebben gisteren genoten. Ik vond dit de mooiste uitvoering van de laatste 10 jaar. De asymmetrische opstelling van orkesten en koren was voor mij een novum en heel succesvol! Wij zaten in het midden op rij 5, fantastische plaatsen. Ver genoeg voor een goed overzicht en mooi geluid en dichtbij genoeg om de orkestleden en solisten goed te kunnen zien.
Wij waren zo enthousiast dat we met zij zessen besloten volgend jaar weer te gaan met nog een echtpaar erbij.
Igor Nettl

Ik had het genoegen een fantastisch koor te horen met mijn 15 jarige dochter. Ook zij was erg onder de indruk van de Mattheus Passion.
Groeten en tot volgend jaar
Albert

Beste heer, mevrouw.
Ik heb zaterdagavond de uitvoering van de Matthaus Passion beleeft, het was werkelijk prachtig. Het is de derde uitvoering waar ik bij was en ook degene die de meeste indruk bij mij achterliet.
Dank en welgemeende complimenten aan iedereen die hier aan meegewerkt heeft.
Vriendelijke groet, Olga Berndsen

Na een paar keer bij de uitvoering in de kerk in Naarden te zijn geweest, waren we gisteren bij de uitvoering van de Matheus Passion in Musis.
Prachtige uitvoering maar wat ons geweldig stoorde was het applaus voor de pauze, applaus bij de opkomst van de solisten en het applaus en gejoel aan het einde.In Naarden verlaat iedereen voor de pauze stil de kerk, geen applaus voor de solisten en een bescheiden applaus aan het eind.; Een applaus verstoort zo de sfeer van het stuk.Kan het publiek niet gevraagd worden om niet te klappen na het eerste deel en niet voor de opkomst van de solisten. Het zou de sfeer rond de Matheus Passion zo ten goede komen. De zangers en zangeressen verdienen natuurlijk een geweldig applaus maar graag alleen aan het eind.
Klara van den Berg-Veenhuizen

Ook ik heb meer dan genoten! Wat een geweldige uitvoering. Het Toonkunst heeft zich dit jaar wederom overtroffen!
Saskia Aelbers

Reacties op ons concert van 22 november 2015

Het was een feest om naar de prachtige uitvoering vanavond te luisteren. We hebben enorm genoten!
Hartelijke groet, Evelien en Teun

De Gelderlander van 18 november 2015

DG 18112015


De Gelderlander van 14 november 2015

DG 14112015

De Gelderlander van 19 september 2015

artikel 19 09 20151

Enkele reacties op ons concert van 28 en 29 maart 2015

Richmond, England, 31-03-2015
Dear Choir,
I came to hear the St. Matthew’s Passion last Saturday night as the guest of Lydia and Ton Hendriksen.
I am writing to say that I have heard many performances of the Matthew Passion, but yours was the best. It was wonderful.
It was a joy to be overwhelmed by wave upon wave of Bach’s glorious music – the choir, the orchestra and the soloists were superlative.
I cannot get the music out of my head. It was definitely worth coming all the way from England to hear!
Best wishes to you all and thank you for a very moving experience.
Sue Young

Trouw van 2 april 2015
Je moet wel van steen zijn, wil er niets gebeuren bij de Matthäus-Passion
Stijn Fens − 02/04/15, 19:48

De Matthäus-Passion is het perfecte muziekstuk voor een geseculariseerde samenleving, denkt liturgist Ad de Keyzer. Je hoeft er niet per se voor naar de kerk, maar als je je ervoor openstelt, raakt het aan de grote vragen van het leven.
Hij moet er al honderden keren naar geluisterd hebben, maar als ‘Erbarme dich’, de beroemde aria uit de Matthäus-Passion, door een kleine zaal van een Nijmeegs universiteitsgebouw klinkt, is liturgist en musicus Ad de Keyzer (62) toch weer verrast. “Je hoort altijd iets nieuws. Is dit nou een vrouw die hier zingt? Vrouwen mochten eigenlijk niet zingen bij Bach in de kerk, wist u dat?”

Dan is hij stil, maar niet voor lang. “Luister naar die violen, dat zijn de tranen van Petrus die net tot driemaal toe Jezus heeft verloochend.” Hij vertaalt mee: ‘Erbarm je mijn God, omwille van mijn tranen’. Even moet hij slikken. “‘Je houdt je wel in hoor’, zegt mijn vrouw dan altijd.”
Zijn boek heet ‘Bachs grote Passie’, maar in plaats van die van de grote Duitse componist, had Ad de Keyzer, wetenschappelijk medewerker van het Titus Brandsma Instituut voor de studie van spiritualiteit in Nijmegen, net zo goed zijn eigen naam kunnen gebruiken. Hij is bezeten van de Matthäus. Al bijna vijfentwintig jaar geeft hij lezingen over het muziekstuk. “Ik laat dan stukjes horen en vraag aan de deelnemers waar ze nou eigenlijk naar geluisterd hebben. Dan hoor je geweldige dingen, hoor. Mensen zeiden tegen mij: schrijf nou eens op wat je allemaal over de Matthäus-Passion weet. En dat heb ik gedaan.” Hij slaat op tafel, alsof hij wil benadrukken dat het echt zo is gegaan.
Hij was dertien jaar oud toen hij het meesterwerk van Bach leerde kennen. “Op het kleinseminarie, een middelbare school voor jongens die priester willen worden, zongen we Latijn en ook wel Bach. Toen ik die voor het eerst hoorde dacht ik: er moet wel een God bestaan. Later hoorde ik in de Grote Kerk van Apeldoorn de Matthäus voor het eerst in zijn geheel en wist ik het zeker. Ik herinner me nog goed dat Aafje Heynis de altpartijen zong. We zaten boven in de kerk op de goedkoopste plaatsen. Ach, we waren nog jong en werden op een gegeven moment een beetje slaperig, maar dan hoor je voor de eerste keer ‘Komm, süsses Kreuz’. Man, man, dat is heftig hoor.”

Spiritueel
De Keyzer noemt zijn boek een ‘spiritueel-liturgische benadering’ van de Matthäus.
“Spiritualiteit heeft te maken met de ziel, liturgie met de relatie tussen God en mensen. Bach heeft zijn hele ziel en zaligheid in dit stuk gelegd en het is aan de luisteraar om daar iets mee te doen. Ik denk wel eens: hoe kun je zoiets schrijven, als je je eerste vrouw en dertien kinderen hebt moeten begraven? Misschien wel juist daarom. Het moet hem ook geholpen hebben. Net als het ons zou moeten helpen. Neem nou ‘Erbarme Dich’.”
Hij citeert nogmaals: “Erbarm je, mijn God, omwille van mijn tranen. Zie hier, hart en oog weent om jou bitter… Je voelt dat je getroost wordt, al wist je misschien niet eens dat je zoveel verdriet had. Dat is wat er uiteindelijk gebeurt: bij de Matthäus leer je jezelf kennen, maar dan moet je het wel toelaten. Als je zegt: het gaat mij alleen om het verhaal van Jezus, ik wil zien hoe die man aan zijn einde komt, dan is dat prima. Maar je mist wel iets.”
Dan volgt een waarschuwing, als een bijsluiter bij zijn boek: “Het is vooral niet de bedoeling om het boek te lezen en dan een keer naar de Matthäus te gaan. Nee, ga er eerst naar luisteren en ga dan aan de hand van mijn boek fragmenten terugluisteren en mediteren.”

Liturgisch
De Keyzer hecht zeer aan de liturgische oorsprong van het stuk. De Matthäus-Passion was bedoeld voor de riten van Goede Vrijdag. Hij is dienstbaar aan de liturgie. “Bach heeft die twee hoofdstukken over het lijden van Christus uit het evangelie van Matteüs in fragmenten geknipt. Dat is de basis.” Bach en zijn tekstschrijver Picander kijken terug op die passages uit het evangelie in recitatieven, aria’s en koralen.
“Het heeft veel weg van een Lectio Divina: een geestelijke lezing van de Bijbel in verschillende fasen. Bach zoekt naar de diepere betekenis van het evangelie, in de teksten van die aria’s, maar ook in de muziek die hij erbij geschreven heeft. Noot voor noot, regel voor regel: alles hangt met elkaar samen.”
Bachs grote Passie is in Nederland mateloos populair. Misschien is de Matthäus wel het perfecte muziekstuk voor een geseculariseerde samenleving als de onze, denkt De Keyzer. “Je hoeft er niet per se voor naar de kerk, maar als je je ervoor openstelt, raakt het aan de grote vragen van het leven, zonder dat het ook maar iets oplegt.”
Dat zou ‘The Passion’ ook kunnen doen, met de miljoenen kijkers die vanavond weer voor de televisie zitten, maar De Keyzer vraagt zich af of dat ook gebeurt. “De Jezusfiguur is daar eerder een acteur, waardoor er weinig ruimte overblijft om te mediteren: het is misschien wel te eenduidig.”
Nog één keer klinkt de Matthäus door de Nijmeegse collegezaal. Nog één keer Petrus die om Gods ontferming vraagt nadat de haan heeft gekraaid. De Keyzer: “De schrifttekst, de aria en het koraal horen bij elkaar. Petrus komt te weten wie hij werkelijk is – een laffe man – maar ziet ook dat alleen God hem troost kan bieden door hem met zijn liefde te omarmen. Hoor maar …”
De Keyzer vertaalt de koraalstrofe: Ik verloochen niet de schuld; maar jouw gunnende liefde is veel groter dan mijn tekort dat ik voortdurend bij mijzelf vind. “Ik vind dit zo mooi.”

Hij is afgelopen zondag in Arnhem gaan luisteren. “Gewoon naar het Gelders Orkest en het Toonkunstkoor, maar dat is heel goed.” Over de jaarlijkse uitvoering in Naarden, een society event met rode loper en leden van het kabinet op de beste plaatsen, heeft hij gemengde gevoelens. “Het is een statussymbool geworden. Maar die ministers gaan toch maar mooi. Godzijdank, zou ik bijna zeggen. Ook zij moeten drie uur op die houten kerkbanken zitten. Je moet van steen zijn, wil er dan niets met je gebeuren. Uiteindelijk willen we allemaal omarmd worden. Ook Mark Rutte. Maar nogmaals: je moet ervoor openstaan.”

Ad de Keyzer: Bachs grote Passie. Een spiritueel-liturgische benadering van de Matthäus-Passion, Adveniat/Halewijn, 475 blz. €32,50

=====

Matthäus Passion in 2015, Toonkunst en HGO
Geplaatst op maart 30, 2015 door Femmy

Niet voor de 25ste keer met onze vrienden uit Warmond. Een kleinkind dat precies die dag is uitgerekend blokkeerde het jubileum. Dus met twee anderen, een vriendin die ‘oh, zo graag’ een keer wil luisteren en haar moeder, iemand die door en door bekend is met het werk.

Joop Schets zou Joop Schets niet zijn als hij geen bijzondere insteek had gekozen voor de uitvoering van 2015. Na speurwerk bleek dat Bach dan wel werkte met twee koren, maar dat deze koren verschillend van grootte waren en ook niet zo klassiek er bij staan als hedendaagse uitvoeringen ons doen geloven.
Wij zagen dus een geheel nieuwe opstelling, Koor 1 het grootste koor, links op het podium en Koor 2 was rechts meer naar achteren neergezet, kleiner, maar zeker niet onbelangrijker. Voor de koren namen de twee orkesten plaats en die stonden dus ook flink uit elkaar. Het jongenskoor als verbinding tussen de twee koren.
Verder had Joop Schets dit keer zin in een meer theatrale en dramatische uitvoering. Zo kwamen de solisten als ze een aria hadden naar de voorkant van het podium en daar ben ik gek op. Daarbij was de dynamiek van het stuk enorm. Hij koos voor lange pauzes, trage stukken en soms een opvallend vlotte aria.
Tegenwoordig heb ik geen boekje nodig. We hebben een evangelist, Henning Clocke, bravo!, die zo duidelijk zingt, dat ik hem goed kan verstaan. Dat is prettig. Hans Christian Hinz was formidabel dit jaar, de kracht en expressie. Zo krijgt Jezus een stem! Hij boft natuurlijk wel dat Bach zulke prachtige muziek voor hem heeft geschreven.
Dave ten Cate was ziek, toch zong hij prima, misschien dat het Erbarme nog smartelijker klonk doordat het zo op hem van toepassing was. Hanneke de Wit ontfermde zich over hem en vulde ook zijn partij in het laatste deel keurig in. (Dave was toen vertrokken, wij wensen hem beterschap.) Bert van de Wetering lijkt wel steeds beter te gaan zingen. Alle lof! Leon van Liere heeft het niet zo druk, maar zong zijn partij uitstekend.

Jaarlijks zeur ik even over de fantastische hobo’s en dito fluiten. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de muziek goed wordt uitgevoerd door alle orkestleden en door de hulptroepen op orgel (Dirk Luijmens) en viola da gamba (Ralph Rousseau Meulenbroeks).

Het koor wist dit jaar bij mij keer op keer een gevoelige snaar te raken. Het openingskoor bezorgde mij al rillingen. De warme golfen van geluid in de zaal, zo kun je het alleen maar beleven bij een live uitvoering. De prachtige ‘gesprekken’ van het ‘volk’ met de solisten, zo nauwkeurig uitgevoerd.
Ik twijfel wat het mooiste koraal is, toch het slotkoor, of dat na het eerste deel. Het jongenskoor zie ik met lede ogen vertrekken. Maar het tweede deel is zo prachtig. Het begin alleen al, Ach nun is mein Jesus hin…En het Haupt voll Blut und Wunden… ik kan niet kiezen. Toch maar het Slotkoor deze keer.
Dank weer alle koorleden voor hun nobele vrijetijdsbesteding, die mij zoveel plezier doet.
Femmy Fijten www.femmyfijten.nl

=====

Zeer geachte Joop Schets en het fabuleuze Toonkunstkoor,

SCHITTERENDE UITVOERING!
Ja ik kan er nog van alles aan toevoegen, maar dan verval in cliche’s. Maar wat is het prachtig in de nieuwe setting. Alles perfect te horen, heel transparant en nog emotioneler dan anders.
Iedereen, en dus echt iedereen op het podium verdient een diepe buiging.
Zo enorm genoten en ook de mensen van mijn gezelschap.
We zitten nog met 1 prangende vraag: waar was Dave ten Kate aan het einde gebleven om zijn welverdiende applaus en bloemen in ontvangst te nemen?
Ik hoop van harte dat hij niet ziek is geworden, alhoewel we dat wel vermoeden.
Nogmaals dank voor deze prachtige Mattheus en tot volgend jaar!
Met heel veel hartelijke, vriendelijke groeten,
Marianne Wiggers

=====

Dave ten Cate.
Graag wil ik Dave heel hartelijk bedanken voor de bijzondere middag in Musis met zijn prachtige bijdrage aan de Matheus.
Ik miste hem naar het einde toe en heb niet voor hem kunnen applaudisseren wat ik erg jammer vond. Zijn ziel zong, het was indrukwekkend, ontroerend en van een grote oorspronkelijkheid. Wij mochten allemaal naar zijn ziel luisteren, die stond wagenwijd open.
Ik hoop zo mijn applaus alsnog te hebben kunnen geven en hoop natuurlijk dat hij het goed maakt.
Met een hartelijke groet,
Annelies Eijsink

educatieve en interactieve lezing afgelopen zaterdag in de Kruiskerk in Eerbeek zaterdag 21 maart 2015

artikel 23 03 2015

Enkele reacties op ons concert van 14 december 2014

Geacht bestuur, dirigent en leden.

Langs deze weg bedanken wij u hartelijk voor de uitnodiging om het jubileumconcert mee te maken.
Ook willen we u complimenteren met de fraaie uitvoering van het complete Weihnachtsoratorium van J. S. Bach. De koordelen waren een waar genoegen om naar te luisteren, mede omdat er gua spanning een duidelijk stijgende lijn te bespeuren was.
Samen met de vocale solisten en het fraai spelende orkest hebt u voor ons een “monument” neergezet.
25 jaar dirigent zijn bij hetzelfde koor klinkt als een lange tijd, maar…… wanneer het klikt tussen bestuur, leden en dirigent kun je er nog jaren aan toevoegen. Dit is wat wij u van harte toewensen.
Wij hopen nog jaren van uw concerten te mogen en te kunnen genieten.

Met hartelijke groet,
(naam bij red. bekend)

Enkele reacties op ons concert van 12 en 13 april 2014

Indrukwekkende Matthäus in Musis, zondagmiddag 13 april
Geplaatst op april 14, 2014 door Femmy

In het programmaboekje las ik dat Joop Schets vanaf 1989 Toonkunst dirigeert (hij viert dus een jubileum!). In dat jaar vestigden wij ons in Arnhem. We realiseerden ons dat we alle uitvoeringen van de Matthäus van Toonkunst onder zijn leiding hebben gehoord. Ieder jaar is hij iets anders en er zijn natuurlijk altijd wijzigingen in de bezetting. Het lijkt wel of de uitvoering steeds beter wordt.

Nooit heb ik een mooiere uitvoering van de Matthäus Passion gehoord dan die van afgelopen zondag. Dit keer was alles precies goed. De timing was perfect. Schets durfde lange pauzes te gebruiken, die de dramatiek vergrootte. Dat kan ook doordat de evangelist Henning Klocke zo zeldzaam zuiver en verstaanbaar is en expressief! Hans Christian Hinz heeft een geweldige stem en dito voorkomen, precies zoals de rol van Jezus in de passie van Mattheus verlangt. Ook in de andere solistenpartijen waren geen zwakheden te vinden. De tenor is nog wel eens de zwakke schakel. Maar niet deze keer. Peter Vos heeft een lekkere, directe, heldere tenor. ‘Geduld, geduld’ soepel en vlot.
De solisten liepen voor ze een solo zongen naar voren, daardoor kon het publiek ze goed zien. Ook communiceerden ze als het ware met hun ‘orkest’. Dat het teamwerk was bleek ook uit andere interactie. Soms werden er bijna ‘handen geschud’, zoals de bas en de viola de gamba speler Ralph Rousseau Meulenbroeks (ook hij speelde met gevoel voor tragedie) en ‘schouderklopjes’ uitgedeeld, zoals Joop Schets na de solo van de violist.
Voor de niet zo muzikale luisteraar (zoals ik) wordt de muziek daardoor doorzichtiger. De fluiten, hobo’s, violen, de viola de gamba, et cetera krijgen de aandacht die ze verdienen. Het Gelders Orkest sprankelde. O, o, de fluiten, volgens een kenner van Bach verbeelden ze de verbinding tussen hemel en aarde.
Hemels klonk het allemaal. Dat begon al met het openingskoor, al had ik toen nog geen tranen in de ogen (wat overigens eerder wel eens gebeurde). Een traantje begon te prikken bij het duet van de sopraan met de altus, Hanneke de Wit en Dave ten Kate, werkelijk fantastisch gezongen en zo verdrietig uitgebeeld,…. en daarna het geweldige koor met Blitze und Donner… ook weer met zo’n dreigende, lange pauze.

Snikken bij het slotkoor van het eerste deel. Sinds jaar en dag mijn favoriet. Het jongenskoor centraal tussen koor 1 en 2, dat inzet Ooooooo mensch, en dan de andere koren waar de muziek als een golf door vloeit. Er zijn geen woorden voor. Tranen omdat je weet dat de jongetjes na de pauze niet meer terugkomen.
Na de pauze ging het lijden door. Het koor blonk uit bij alle koralen: ‘O haupt voll Blut und Wunden’. Prachtig nam Joop Schets de tijd voor het sterven van Jezus. Aangrijpend. Meer mensen in de zaal moesten even slikken.
Het een na laatste deel: koor met solisten: kippenvel en het heerlijke slotkoor: Wir setzen uns in tränen nieder… laatste traantje.
Bijna vergeten: nota bene het onmisbare orgelspel van Dirk Luijmes. Hij is volgend jaar meer dan welkom.

Een ovationeel applaus (dat mag zelfs van Mattijs van Nieuwkerk), en bloemen voor de solisten.
Femmy Fijten www.femmyfijten.nl

Een reactie van Mevrouw Wamelink onze medewerking aan de parkstraatlezing op 6 april 2014 en de uitvoering van de Matthäus Passion op Zaterdag 12 april 2014

Persoonlijke belevenis van de Matthaus Passion

Mij verheugend op een interactieve en educatieve Matthäus Passion ging ik zondagmiddag 6 april richting Parkstraat Gemeente.

In de ochtend stond geen kerkdienst gepland. De middag waarin veel mensen van oratoriumkoor Toonkunst Arnhem onder leiding van dirigent Joop Schets een lezing zouden komen verzorgen, samen met onze predikant Marieke Fernhout, leverde voldoende religieuze en muzikale inspiratie op. Koorzang en uitleg werden die middag afgewisseld.

Joop Schets vertelde over de muzikale achtergronden en wat Bach in en met de muziek heeft willen vertellen; Marieke Fernhout sloot daarop aan door dieper in te gaan op onder meer Bachs geloof en kerkelijke achtergrond en zijn visie op de verschillende ‘hoofdrolspelers’ uit het verhaal.

Wat een leerzame middag werd dit. De uitleg over koralen, toonsoorten en waarom net op dat ene essentieel moment gekozen werd voor de ‘kwint-toon’. Joop was helder en duidelijk in zijn uitleg en liet ons af en toe meezingen met een kerktoonladder en het gewone do, re, mi … en een lied en maakte dan een interval aan ons duidelijk. Daarop aansluitend nodigde Joop de mensen van Toonkunst uit om dit ten gehore te brengen. Knap zoals zij direct de juiste toon te pakken hadden en op het juiste moment inzetten. Hij legde uit wat vierstemmigheid inhield van een hoge toon, sopraan, alt, naar een lage toon tenor, bas en waar die voor stond, licht-hemel en de lage voor graf-diepte-treurig. Ook werden wij meegevoerd in de personages van de leerlingen van Jezus. ‘Wat zou Petrus voor een man zijn geweest, rustig?’ ’Nee vast niet, luister maar hoe hij direct begint te praten/zingen, dat hoor je bij de andere leerlingen niet. Daar gaan eerst wat akkoorden aan vooraf. En weer konden wij dit direct horen toen de mensen van Toonkunst inzetten. Prachtig!

Mede door de uitleg van Joop bijvoorbeeld over wanneer een toon horizontaal of verticaal is begrepen wij des te beter het verhaal dat Marieke hield. ‘Nergens in het katholieke Frankrijk, niet in het anglicaanse Engeland, niet in het diepreligieuze Amerika en zelfs niet in het evangelisch-lutherse Duitsland is de Matthäus Passion zo populair als op die paar vierkante meters tussen Roodeschool en Vlissingen.’ Met dit citaat begon Marieke haar lezing en uitleg vanuit het boek ‘Zijn bliksem, zijn donder’ van Martin van Amerongen.

Puntsgewijs besprak zij:
a) Piëteit en Verlichting – Bach en zijn tijd in Leipzig.
b) Judas, de ontkenning van de mens – met de prachtige aria Blute nur du liebes Herz.
c) De getallensymboliek in het Jodendom en in de Christelijke Kerk – samen met Joop legt zij uit dat J.S. Bach regelmatig gebruikmaakte van de getallen symboliek, zowel in Musikalischen Opfer als ook in de Matthäus Passion.
d) Het evangelie als het verhaal van de straat – de Matthäus Passion werd hier vergeleken met ‘De Straatbijbel – De Torrie van Mattie’ een toegankelijk verhaal voor iedereen.
e) Luther en zijn Bijbelvertaling – hierbij refereerde zij eraan dat J.S. Bach gebruik kon maken van de woorden uit de Duitse Bijbel.
f) De veroordeling van Christus door de mens – het scanderen en het nalopen van de massa toen en hoe dat ook nu nog steeds gebeurt.
g) Pilatus, de gezaghebber van de keizer – hier geeft Pilatus de uiteindelijke opdracht voor het laten uitvoeren van het vonnis. Een onderofficier die als bewaker is aangesteld ziet het en zegt dan bij het uitvoeren van het uiteindelijke vonnis deze historische woorden: ‘Waarlijk, deze man was Gods Zoon.’
Het voert te ver om nog meer over deze zondagmiddag te vertellen. Boeiende uren laten zich niet weergeven in een geschreven stukje, het was gewoon fantastisch.
Ja, en dan wil je uiteraard naar de echte uitvoering van de Matthäus Passion in Musis Sacrum. En die gelegenheid werd mij geboden. Samen met een goede vriendin van de Parkstraatgemeente ging ik zaterdagavond 12 april met de bus richting Musis Sacrum; we hadden een mooie plek op het frontbalkon. Genoten heb ik van de prachtige melodieën, de mooie zuivere heldere stemmen van de solisten en het koor en even dacht ik het moment van de kwint-toon te horen en moest ik glimlachen. En dan nu het voltallige Toonkunstkoor te mogen horen met het orkest, de prachtige muziek van de hobo’s in het eerste gedeelte. Vervolgens het tweede gedeelte met Ralph Rousseau Meulenbroeks op de Viola da gamba, die werkelijk voor een mooie gevoelige ondertoon zorgde.
Diep ontroerd was en word ik steeds weer van onderstaande aria:
Mache dich, mein Herze, rein,
ich will Jesum selbst begraben,
denn er soll nunmehr in mir für und für,
seine süße Ruhe haben.
Welt, geh aus, laß Jesum ein!
Of het aan mijn plaats op het balkon heeft gelegen of aan het totale lijdensverhaal van Jezus Christus, ik weet het niet. Maar ik ervoer zo’n verbondenheid met al de bezoekers in Musis Sacrum, met de leden van Toonkunst, Sacramentskoor Breda en het Gelders Orkest dat het leek of wij allen eeuwen geleden aan het graf van Jezus stonden in zijn lijden en in zijn liefde.

Toonkunst en Joop Schets hartelijk dank voor deze onvergetelijke mooie avond.
Wil Wamelink

Meezing Matthäus van 29 januari 2014

Bekijk een videoverslag van Omroep Gelderland

De Gelderlander van 30 januari 2014

artikel gld 20140130

De Gelderlander van 18 januari 2014

artikel 18 01 2014

De Gelderlander van 23 september 2013

recensie najaar 2013 bewerkt 2

De Stentor van 23 september 2013

recensie adoorn najaar 2013 2

Voor foto’s van het concert op 23 en 24 maart 2013 Klik hier

Enkele reacties op ons concert van 23 en 24 maart 2013

Aan alle leden en dirigent van Toonkunstkoor Arnhem,
Graag wil ik mijn grote waardering overbrengen aan alle leden van Toonkunstkoor Arnhem en dirigent Joop Schets. Samen met de musici van Het Gelders Orkest en de solisten hebben jullie in mijn beleving een heel bijzondere Mattheus Passion van Bach uitgevoerd.
Ik heb de uitvoering van zondagmiddag 24 maart bijgewoond. Zonder meer indrukwekkend hoe het koor stond te zingen, zangstemmen door elkaar, uit het hoofd zingend, geconcentreerd aandachtig naar dirigent, toegewend naar solisten, in houding en presentatie een geweldige eenheid uitstralend. Zo krijg je als luisteraar, kijker volop gelegenheid meegezogen te worden in de geweldige muziek en tekst van Bach’s Mattheus. Het lijkt wel hoe vaker je deze Mattheus Passion uitgevoerd hoort, des te meer deze doordringt en weet te ontroeren, en nog lang bezig te houden. En inderdaad had ik -net als mensen die zaterdagavond uit de zaal kwamen- zondagmiddag de verzuchting: indrukwekkender dan ooit! Bij gebrek aan een recensie in het plaatselijk dagblad, en zelf geen Facebookliefhebber ben ik op internet gaan zoeken of er mensen op een of andere manier iets van hun ervaring onder woorden hebben gebracht over de uitvoering van zondagmiddag. Op de website van schrijfster Femmy Lijten vond ik een heel herkenbaar verslag, waarvoor dank aan de schrijfster.
Nogmaals, alle waardering en dank, Ank.

Nooit was het zo koud op weg naar Musis Sacrum alsof we de allervroegste lijdensweg ooit gingen beleven. De jaarlijkse traditie met zijn vieren, zij uit Zuid Holland en wij thuis in Arnhem, is genieten van de Matthäus Passion. Onze vrienden houden net als wij van Bach. Hij is een echte kenner en draagt de partituur mee onder zijn arm. Een lijvig boekwerk. De anderen zijn net als ik vooral liefhebber. Bij het binnenlopen zie ik dat Frank Fritschy verhinderd is. Onze evangelist is geveld door de griep. Wij delen een lange historie met Frank, dus ik zeg: “Hè jakkes, Fritschy zingt niet. Wie neemt het waar?” Henning Klocke blijkt de gelukkige. Wij hebben hem een keer eerder gehoord. Een geheel andere evangelist dan Frank, maar dat wil niet zeggen dat het verkeerd is.
Wat expressiever en theatraler, een enkele keer schiet hij uit de bocht, maar dat past allemaal wel in het verhaal. Heerlijk goed te verstaan net als de formidabele Jezus, vertolkt door Hans Christian Hinz, wat heeft die man een van godgegeven stem. Helder, prachtig. Ik ben al met de recensie begonnen voor ik in de zaal zit, merk ik. Zoals gewoonlijk op de zondagmiddag is de zaal stampvol. Voor de pauze starten we met drie koren. Het middelste, het jongenskoor is het Sacrementskoor uit Breda, na het laatste koor voor de pauze: Mensch, bewein dein Sünde Gross.. weet ik dat ik ze na de pauze zal missen. Ze zingen fantastisch, maar het is een nogal een beweeglijk groepje met hele kleine jongetjes erbij in veel te grote pijen, wat wel grappig oogt.
Na de pauze hebben we nog twee koren, beide van Toonkunst. Ik geloof niet dat ik Toonkunst ooit mooier heb horen zingen. Hoewel ik eerlijk moet toegeven dat ik dat elk jaar denk. De koralen, dat dacht ik althans, werden iets sneller gezongen, (op het slotkoor na), ik vond dat stuwend en spannend. De uitvoering was verder ingetogen en toch met gevoel voor dramatiek. Mijn vriendin had jaar twijfels bij de extra gebaren en handelingen, maar mijn man en ik vonden het geslaagd, en wij zijn echte Arnhemmers.
Een van de mooiste koralen is Haupt voll Blut und wunden. Misschien komt deze melodie je bekend voor, al luister je niet naar klassieke muziek. Thema’s van klassieke muziek worden in de popmuziek vaak gebruikt. American tune van Simon and Garfunkel komt van Bach. Van de solisten heb ik Jezus al genoemd, maar dit keer waren ze echt allemaal goed. Ik ben zelf een voorstander van een alt boven een altus maar ik zou Dave ten Kate echt te kort doen als ik dat vol bleef houden. Hij zong prachtig. De altus boft met zijn aria’s, wat een geweldige stukken zijn dat.
Mijn vrienden vonden dat ik met name de uitvoering van het recitatief 74 met de aria Mache dich, mein Herze rein moest noemen om de bas Bert van der Wetering te prijzen. De tenor André Post zo soepel en vlot, alsof het een gemakkelijk stuk betrof, de sopraan Hanneke de Wit, ik doe ze te kort door in maar één zin te schrijven hoe goed ze zongen. Ach, die Hanneke… ik love een sopraan.
Nog even over HGO, jarenlang dweepte ik met Remi Baudet die vroeger viool speelde bij het Erbarme, hij is op raadselachtige wijze verdwenen. (Is nu concertmeester bij Het orkest van de achtiende eeuw NvR)Alexej Pevzner nam zijn plaats in. Bij Gebt mir meinen Jesum wieder soleerde violiste Marjolein van Dingstee en dat deed ze goed! Chapeau. Het lijkt wel of Bach speciaal heeft geschreven om iedere muzikant een beurt te geven. Het orgelspel wordt extra versierd door Dirk Luijmens. Een viola de gamba, dat instrument kom je niet zo vaak tegen, prima gezaagd door Ralph Rousseau Meulenbroeks. Mijn vriend zei mij dat ik in dit stukje beslist iets over de fluiten moest vertellen bij het openingskoor. Die spelen zo prachtig, zei hij, en ik ben het met hem eens.
Nu tijd voor een kritische noot, Bachs naam ontbreekt op de balkonrand in Musis. We hebben besloten, unaniem, dat Wagner plaats moet maken voor de grootste componist ooit.
Femmy Fijten www.femmyfijten.nl

De Prateur 2012
Foto’s gemaakt tijdens de repetities van De Prateur 2012 klik hier

De Gelderlander van 2 april 2012
Voor foto’s van het concert op 1 april 2012 en reacties klik hier

De Gelderlander van 23 maart 2012

artikel 23 03 2012

De Gelderlander van 23 maart 2012

De Gelderlander van 10 december 2011

Matthäus Passion 2011

Een commentaar verschenen in De Gelderlanderop zaterdag 23 april 2011

De Gelderlander van 4 maart 2011

De Gelderlander van 20 november 2010

De Gelderlander van 18 november 2010

De Gelderlander van 29 maart 2010

recensie thomas verbogt

De Gelderlander van 14 december 2009

Dag allemaal.

Mijn vrouw Elizabeth en ik hebben erg genoten van de uitvoering van de
Messiah afgelopen zondag. De recensie in de Gelderlander kunnen wij in grote
lijnen onderschrijven. De klank van het koor was erg mooi, Joop was weer erg
geconcentreerd bezig, wat je vooral zag toen hij zich ontspande en omdraaide
voor het publieks-Hallelujah. Muziek als feest! Frans Fiselier vonden wij
top, evenals de trompettist. We zijn niet altijd liefhebbers van een
mannelijke alt, maar deze keer waren we aangenaam verrast. Hoewel Ludwig van
Gijsegem kundig werd vervangen, misten we hem wel een beetje: hij heeft ons
enkele keren zo veel kippenvel bezorgd dat we hem graag weer hadden gehoord.
En een sopraan die het niet van het vibrato moet hebben, waar vind je dat
nog?

Vriendelijke groet.

De Gelderlander van 6 april 2009

Beste Joop Schets

Ik heb geweldig genoten van de Mattheus passion afgelopen zaterdag in Arnhem. Hoewel ik verschillende uitvoeringen op cd heb, was ik nog nooit live naar een Mattheus Passion geweest en ik vond het een geweldige ervaring! Het was zo mooi! Prachtig hoe de verschillende delen in elkaar over liepen. Het was echt een eenheid. Nergens vond ik het te massaal. Overal bleef het helder, maar intens doorleeft. Ik heb ook met veel plezier naar de verschillende musici en naar u gekeken. Hoe u zo’n solist als Maarten Engeltjes (geweldige stem overigens!) door uw handen tegen elkaar aan in elkaar te knijpen, aanzet om heel ingetogen en zachtjes een aria te besluiten.

Verder mooie violisten, goede eerste fluitist en hoboist.

Dat zeg ik allemaal als leek en zonder de pretenties dat ik er veel van weet, hoor.Misschien ziet u altijd als zelfkritisch musicus wel allerhande verbeterpunten, maar zo voelde het. Ik heb erg genoten. Mijn dank en ga hier vooral zo mee door. Mijn drukke leven als dokter zou lang niet zo mooi zijn als deze niet van alle kanten met mooie muziek kon aanvullen.

Met hartelijke groeten

Jobje Haaijman

Geachte leden en vooral dirigent Joop Schets van Toonkunst,

Wat een prachtige uitvoering hebben we dit jaar mogen beleven.
Het is als een wonder zoals de heer Schets het ieder jaar weer voor elkaar krijgt er een vernieuwende draai aan te geven.
Dit keer was hij zo sprankelend, licht en toch het lijdensverhaal volop vertolkend, dat de tijd omgevlogen is.
Natuurlijk mag ik de solisten hier niet vergeten, want ook zij konden zich goed vinden in deze uitvoering.
Wij zaten voor het eerst op het frontbalkon, 2e rij, en het overzicht op het podium draagt dan extra bij aan de beleving van de Mattheus.
Ik hoop dat de uitvoering van vandaag net zo mooi is als die van de zaterdagavond en bedank u allen voor weer een onvergetelijke uitvoering.

Met vriendelijke groet,

Marianne Wiggers

De Gelderlander van 2 april 2009

artikelfoto1 mp 2009

artikelfoto2 mp 2009

De Gelderlander van 22 november 2008

Geacht Bestuur,

Omdat we al jaren genieten van jullie concerten, willen wij donateur worden.

Ik zit zelf ook op een oratoriumvereniging bij ons in Ridderkerk.

Ik weet hoe nodig donateurs zijn. Dus bij deze.We hebben van het afgelopen concert genoten.

Met vriendelijke groet, Wil Schilder,

De Gelderlander van 17 maart 2008

recensie mp 2008

De Gelderlander van 22 september 2007

De Gelderlander van 30 oktober 2006

Beste Hr.Joop Schets en koorleden.
We hebben weer genoten van een prachtige Hohe Messe.
Volgens mij in een iets rustiger tempo, hetgeen dan niet gemakkelijker wordt.
Wat blijven die fuga`s toch moeilijk he! Maar wat voor mij opviel waren de mannen- stemmen. hoewel in de minderheid, ze klonken geweldig! Nog een vreemd voorval, achter ons zat een heer die erg veel last ven hoestbuien kreeg. We gaven wat dropjes, waarvoor hij ons nadien bedankte. Ook hij had enorm genoten. Maar die hoestbuien he! Hij had last van de vele parfum luchtjes!!!!
Misschien een tip om het publiek te vragen ook daar rekening mee te houden,wordt er in de zaal minder gehoest.
Maar nu op naar het volgende concert. Alvast veel succes en een vriendelijke groet Bertie v.d.Geijn-Hopman

Geachte Dirigent en Toonkunstkoor,

Wat hebben we weer genoten van de uitvoering van de Mattheus gisterenavond. Mijn dochter was speciaal uit Amsterdam naar Arnhem gekomen om samen met mij, haar moeder, en mijn broer de uitvoering bij te wonen.
Wij vonden het een prachtige en ingetogen uitvoering.
Vooral de Evangelist heeft ons erg ontroerd door zijn prachtige zangspel waardoor het zo bekende verhaal toch weer enorm boeide.
Ook de Altus was weer geweldig en och, het geheel was weer prachtig en emotioneel.
Dank u allen voor deze prachtige uitvoering!

Marianne Wiggers

Beste mensen,

na gisteren weer geweldig genoten te hebben van jullie uitvoering van de Mattheus Passion heb ik besloten om een oud verlangen, nl. te gaan zingen bij een koor, op z’n haalbaarheid te onderzoeken. Op uw site lees ik dat nieuwe leden altijd welkom zijn.
Graag hoor ik van u,

Karin van Kruijsdijk

Geachte leden van Toonkunst,

Als trouw bezoeker van de Matthäus-uitvoeringen van Toonkunst beleef ik er elk jaar weer heel veel genoegen aan. We nemen elk jaar vrienden mee die daarvoor graag uit Warmond naar Arnhem reizen.
Ik hecht eraan het nu ook eens een keer per e-mail te laten weten. We hebben afgelopen zaterdag enorm genoten van een prachtige uitvoering. We vonden dat het koor nog mooier zong dan ooit. Wat een expressie, wat een zuiverheid. Heel erg bedankt voor deze prachtige avond.

Kees Lagerwaard

Hallo,

Even laten weten, dat ik het helemaal eens ben met de recensent. Ook ik vond de zaterdagavonduitvoering fantastisch. Ik heb er wederom erg van genoten.
Hartelijke groeten,

marianne Zeilmaker.

De Gelderlander van 1 april 2006

De Gelderlander van 3 december 2005
Overweldigende klank drukt het koor uit beeld
Door Maarten-Jan Dongelmans

Mooi dat Toonkunst Arnhem zo zijn nek uitsteekt. Terwijl andere oratoriumverenigingen in de aanloop naar Kerstmis met Bach lopen te paraderen, trekken Joop Schets en zijn zangers heel ander repertoire uit de portefeuille. Drie kanjers van stukken, lofprijzingen in de toonzetting van Kodály, Schmitt en Diepenbrock. Jammer dat het publiek deze vrijdagavond niet massaal komt opdagen. Een halfvol Musis Sacrum is beslist te weinig voor zo’n uitdagend programma. Toch? Uitdagend is het zeker.

Met namePsaume XLVIIvan Florent Schmitt verdient ieders aandacht. De componist neemt uitgebreid Wagner in de arm. Herinneringen aan De Intocht van de goden in het Walhalla uit Das Rheingold, Venusbergbacchanaal uit Tannhäuser en de bloemenmeisjes uit Parsifal: ze komen allemaal langs in dit geestelijke, in het Frans gezongen werk. De bijna overspannen instrumentale schittering en klank zijn overweldigend, maar ze drukken nu wel het koor uit beeld. Het Gelders Orkest ( HGO) slaagt er keer op keer in de boventoon te voeren, vooral tegen het einde. Dan gaat het ook echt mis. Toonkunst Arnhem staat ontzettend zijn best te doen maar raakt zelfs de tel kwijt.

Zonde, want de uitvoering kent ook momenten van bedwelmende schoonheid. Lyrisch én vooral heel sensueel klinken de soli van Remy Baudet ( viool) en Ellen Schuring ( sopraan). Ook de koorpassages met orgel maken indruk. Met het Te Deum van Kodály en na de pauze dat van Diepenbrock kan het koor beter uit de voeten.

Het eerstgenoemde werk wordt door Toonkunst Arnhem, HGO en de vier solisten met veel verbeeldingskracht uitgevoerd. De koorfuga op Pleni sunt coeli klinkt helder en hecht doortimmerd. Intens komt de ‘ dodenmars’ over in Tu devicto; verdroomd mijmert het slot.
In Diepenbrock duiken de balansproblemen weer op. Toch bezit de vertolking de nodige allure. Het solistenteam zingt puur en betoverend, het koor maakt flink werk van de a capella- passages. Momenten van grote vervoering passeren de revue.

Concert:Toonkunst Arnhem o. l. v. Joop Schets m. m. v. HGO, Ellen Schuring, sopraan, Martine Straesser, alt, Ludwig van Gijsegem, tenor, Frans Fiselier, bas, Dirk Luijmes, orgel.

Gehoord:2/ 12 ( Musis Sacrum, Arnhem).

Voor foto’s van het concert op 20 maart 2005 en reacties klik hier

Voor foto’s van het concert op 19 sept. 2004 en reacties klik hier

recensie el 2004

Voor foto’s van het concert op 3 april 2004 en reacties klik hier

Voor foto’s van het concert op 21 nov 2003 en reacties klik hier